Τα άλογα μας λένε πολλά μέσα από τη συμπεριφορά τους. Κάθε κίνηση, χαϊδολόγημα ή κούνημα της ουράς αποτελεί μέρος μιας αδιάκοπης συνομιλίας — τόσο μαζί σας όσο και με το περιβάλλον γύρω τους.
Όσο περισσότερο μαθαίνουμε να ακούμε, τόσο πιο δυνατός γίνεται ο δεσμός μας. Αν και τα άλογα δεν μιλούν τη γλώσσα μας, με λίγη παρατήρηση και πολύ περιέργεια, θα ανακαλύψετε ότι έχουν πολλά να πουν.
Εκφράσεις προσώπου
Οι εκφράσεις του προσώπου είναι το πιο χρήσιμο εργαλείο για να κατανοήσετε τις αποχρώσεις της συμπεριφοράς του αλόγου. Τα σημεία που πρέπει να προσέχετε:
- Αυτιά — παρατηρήστε τη θέση τους. Κινούνται ή είναι ακίνητα; Είναι τεντωμένα ή χαλαρά;
- Μάτια — εκφράζουν απαλότητα ή τάση; Υπάρχει ρυτίδα ανησυχίας πάνω από το μάτι; Το βλέμμα κοιτάει μακριά ή έχει έκφραση στραμμένη προς τα μέσα;
- Ρουθούνια — είναι διεσταλμένα, ζαρωμένα ή χαλαρά;
- Μουσούδα — φαίνεται χαλαρή ή τεντωμένη; Χασμουριέται, παίζει με κάτι στο στόμα του ή υπάρχει κάποια κίνηση;
- Πρόσωπο — υπάρχει τάση ή απαλότητα στο πρόσωπό του;
Γενικά, αν έχετε ένα χαλαρό πρόσωπο, αυτό είναι ένδειξη ενός αρκετά χαρούμενου και ήρεμου αλόγου. Αν υπάρχει τάση, αυτό είναι ένδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά, λέει η ηθολόγος ιπποειδών Renate Larssen σε διαδικτυακό σεμινάριο του World Horse Welfare.
Μπορεί να σχετίζεται με πόνο, ειδικά όταν συνοδεύεται από βλέμμα στραμμένο προς τα μέσα, ή μπορεί να εκφράζει άγχος και ανησυχία.
Κούνημα ουράς
Το πλαίσιο είναι αναπόσπαστο μέρος της κατανόησης της συμπεριφοράς του αλόγου, καθώς η ίδια συμπεριφορά μπορεί να σημαίνει διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικές καταστάσεις.
Ένα καλό παράδειγμα είναι το κούνημα της ουράς. Ένα άλογο που κουνά την ουρά του σε ένα χωράφι το καλοκαίρι μπορεί απλώς να διώχνει μύγες. Ωστόσο, αν κουνά την ουρά του τον χειμώνα, όταν δεν υπάρχουν έντομα, αυτό είναι πιθανότερο να υποδηλώνει δυσφορία ή πόνο, όπως ένα πρώιμο σύμπτωμα κολικού.
Είναι επίσης σημαντικό να λαμβάνετε υπόψη την προσωπικότητα, γιατί διαφορετικά άτομα συμπεριφέρονται διαφορετικά στην ίδια κατάσταση. Μερικά άλογα θα προτιμούν να αλλάξουν ενεργά μια κατάσταση — αν βρίσκονται σε μια κατάσταση που δεν τους αρέσει, είναι πιο πιθανό να τη φύγουν ή να την αντιμετωπίσουν δυναμικά, ενώ άλλα άλογα μπορεί να προτιμούν να περιμένουν.
Δάγκωμα
Τα άλογα χρησιμοποιούν το στόμα τους για πολλά περισσότερα από το φαγητό. Δεν μπορούν να μιλήσουν, φυσικά, ούτε έχουν χέρια. Αντίθετα, χρησιμοποιούν το στόμα τους για όλα όσα εμείς θα χρησιμοποιούσαμε τα χέρια μας. Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους ένα άλογο μπορεί να δαγκώσει:
Διατροφικό
Τα άλογα χρησιμοποιούν το στόμα τους για φαγητό. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι το φαγητό είναι ένας τύπος δαγκώματος — είναι η ίδια συμπεριφορά, αλλά το πλαίσιο είναι διαφορετικό.
Αμυντικό
Το δάγκωμα μπορεί επίσης να είναι αμυντικό αν νιώθουν την ανάγκη να προστατευτούν με κάποιο τρόπο. Μπορεί να προέρχεται από ματαίωση αν δυσκολεύονται να επιτύχουν ένα επιθυμητό αποτέλεσμα.
Διερευνητικό
Έτσι εξερευνούν τον κόσμο. Αν ένα άλογο θέλει να σηκώσει κάτι ή να νιώσει την υφή ή τη γεύση κάποιου πράγματος, χρησιμοποιεί το στόμα του.
Παιχνιδιάρικο
Μπορεί να είναι παιχνιδιάρικο. Τα άλογα δεν μπορούν να παίξουν με τα χέρια τους — μπορούν να παίξουν μόνο με το στόμα τους.
Φιλικό και λειτουργικό
Το δάγκωμα μπορεί να είναι φιλικό, όπως το να χαϊδεύει κάποιον, και μπορεί επίσης να είναι καθαρά λειτουργικό — το άλογο δαγκώνει κάτι επειδή θέλει να το σηκώσει ή να το μετακινήσει. Μπορεί επίσης να συμβαίνει επειδή κάτι φαγουρίζει και θέλει να ξύσει εκείνη την περιοχή με το στόμα του. Το δάγκωμα είναι μια πολύχρωμη συμπεριφορά με πολλές διαφορετικές λειτουργίες.
Ματαίωση
Την επόμενη φορά που ένα άλογο σας δαγκώσει ή δαγκώσει κάτι κοντά σας, αναρωτηθείτε: ποιο είναι το πλαίσιο; Είναι αυτή η συνηθισμένη συμπεριφορά για αυτό το άλογο;
Αν έχετε ένα άλογο που χρησιμοποιεί συχνά το στόμα του, το δάγκωμα μπορεί απλώς να είναι μια από τις αγαπημένες του συμπεριφορές. Αν ένα άλογο που συνήθως δεν δαγκώνει αρχίσει ξαφνικά, αυτό μπορεί να είναι ένδειξη αλλαγής στο πρότυπο συμπεριφοράς — έκφραση ξαφνικής ματαίωσης ή ακόμα και πόνου.
Κλωτσιά
Η κλωτσιά ενός αλόγου είναι κυρίως αμυντική συμπεριφορά. Ξεκίνησε ως τρόπος για να απαλλαγούν τα άλογα από έναν αρπακτικό που είχε επιτεθεί στη ράχη τους, αλλά έχει και μια σειρά άλλων λειτουργιών.
Η κλωτσιά μπορεί να προκύψει από ματαίωση και συνδέεται με αυτό το είδος αποφόρτισης άγχους. Είναι μια συμπεριφορά υψηλής ενέργειας που βασικά προέρχεται από αποθηκευμένη ενέργεια στο σώμα για να δείξει εκνευρισμό, ματαίωση και ανησυχία. Η κλωτσιά μπορεί επίσης να σχετίζεται με πόνο.
Μερικές φορές αποκαλείται παιχνιδιάρικη συμπεριφορά, και μπορεί να είναι, αλλά αξίζει προσοχή: ακόμα και κατά τη διάρκεια κοινωνικού παιχνιδιού — όπως δύο άλογα που τρέχουν μαζί και το ένα κλωτσά — αυτό συχνά συμβαίνει όταν το άλλο άλογο πλησιάζει υπερβολικά. Γίνεται μια συμπεριφορά αύξησης απόστασης, που μας φέρνει πίσω στην τριάδα αμυντικό-ματαίωση-άγχος.
Ενώ η κλωτσιά εμφανίζεται σε παιχνιδιάρικες καταστάσεις, είναι πιο ακριβές να την περιγράφουμε ως συμπεριφορά που εμφανίζεται όταν το άλογο χρειάζεται να δημιουργήσει απόσταση ή όταν τα πράγματα γίνονται υπερβολικά έντονα και υπάρχει ανάγκη για αποφόρτιση άγχους.
